Märklin M-rail: hoeveel plaat vraagt een baan met metalen rails?

Benjamin | TrackDrawer.com · gepubliceerd 12 november 2026

Voor een gesloten lus in Märklin M-rail heb je een plaat van 70 x 70 cm nodig, met acht bochten op de Industriekreis van 286 mm. Een lus met passeerspoor past vanaf 145 x 70 cm, een dubbelspoor op R1 en R2 vanaf 120 x 105 cm. M-rail heeft maar drie stralen, en dat merk je vooral aan de diepte: wie de krappe Industriekreis niet wil, zit snel op 85 cm, en een dubbelspoor vraagt 105 cm.

We maten dat met de Auto-designer van TrackDrawer, met een gewone voorraad M-rail en 5 cm vrije rand rondom de plaat.

Drie stralen en een metalen spoorlichaam

Märklin M-rail is het oudste drierailsysteem van Märklin: rails met middengeleider op een geperst metalen spoorlichaam, in onze catalogus 27 mm breed. Er zijn drie stralen: de Industriekreis van 286 mm (alleen als stuk van 45 graden, 5120), R1 van 360 mm en R2 van 437,4 mm. Twee evenwijdige sporen liggen 77,4 mm uit elkaar, precies het verschil tussen R2 en R1.

Ligt er nog een doos M-rail op zolder? Hoe je hem herkent, welke wisselgeneraties er zijn en hoe je hem combineert met nieuwere rails, staat in je oude doos rails een tweede leven geven. Hier gaat het alleen over ruimte.

Buitenmaat per radius

De buitenmaat van een cirkel is twee keer de straal plus de breedte van het spoor. Voor de plaat tellen we 2 x 50 mm rand bij.

Let op de laatste regel: met R2 kom je net boven een meter uit. Een dubbelspoor op R2 en R1 past daarom niet op een plaat van 100 cm diep, maar wel op 105 cm. Meer stralen heeft M-rail in onze catalogus niet.

De kleinste lus: 70 x 70 cm

Met 69,9 cm als ondergrens wordt dat in stappen van 5 cm een plaat van 70 x 70 cm. De ontwerper legt daar acht bochten 5120 aan elkaar: 8 stukken en 1,80 m spoor, zonder ruimte voor rechte zijden.

Op R1 heb je 85 cm diepte nodig. Op 100 x 90 cm legde de ontwerper een ruit op R1 met 18 stukken en 2,59 m spoor, of een ovaal op R1 met 16 stukken en 2,54 m.

Een passeerspoor: vanaf 145 x 70 cm

De jongste standaardwissel van M-rail (5203 links, 5204 rechts) is 180 mm lang en buigt 24°17' af met de straal van R2. De tegenboog 5206 is een R2-bocht van dezelfde hoek, en aan de rechte kant vult een rechte rail 5106 van 180 mm aan. Wissel en tegenboog schuiven samen 359,8 mm op, de rechte kant 360 mm: een verschil van 0,2 mm per wisseleinde, dat in de voegen verdwijnt.

Op 70 cm diep vond de ontwerper vanaf 145 cm breed het eerste plan met passeerspoor: "Station met twee perrons op Industriekreis, plus 2 kopsporen", 30 stukken en 4,98 m spoor. Op 80 cm diep bleef 145 cm de kleinste breedte. Hoe een passeerspoor is opgebouwd en waarom het een lange rechte zijde vraagt, staat in passeerspoor: zo laten twee treinen elkaar kruisen.

Wat past op gangbare maten?

Wat je eruit leert:

• Tot 1 m diep blijft het bij één lus. Op 100 cm diep legt de ontwerper stations, kopsporen en rangeerterreinen binnen één lus, maar geen tweede lus. Hoe M-rail op 180 x 90 cm afsteekt tegen de andere H0-systemen, lees je in een H0-baan op 180 x 90 cm.
• Vanaf 105 cm diep komt het dubbelspoor. Al op 120 cm breed passen twee volle lussen op R2 en R1.
• Meer plaat geeft niet altijd meer spoor. Op 240 x 120 cm vond de ontwerper met deze lade 9,05 m, minder dan de 9,73 m op 200 x 120 cm. De ontwerper werkt met wat in je voorraad zit: wie een grotere plaat wil vullen, heeft ook meer rechte stukken en wissels nodig.

De Industriekreis van M-rail

Met 286 mm is de Industriekreis van M-rail nog wat krapper dan die van K-rail (295,4 mm). Ze maakt kleine banen mogelijk, maar lange rijtuigen steken er ver buiten het spoor uit en niet elke loc rijdt erdoor. Welke straal jouw materieel aankan, staat bij de fabrikant. Zet je in de Auto-designer een minimumradius van 360 mm, dan begint de kleinste lus bij 85 cm diepte en past een station met twee perrons op R1 op 180 x 90 cm.

Handige stukken

• Korte rechte stukken. M-rail heeft rechte rails van 180, 90, 70, 45, 33,5 en 22,5 mm, en de vulstukken 5210 (16 mm) en 5208 (8 mm). Daarmee sluit je een lus op een paar millimeter nauwkeurig.
• Bogenwissels. De 5141 en 5142 splitsen een R1-bocht in R1 en R2, op 77,4 mm. Ze werken zoals de bogenwissels van C-rail, die we uitleggen in bogenwissels van Märklin C-rail. De Auto-designer gebruikt ze als ze in je voorraad zitten.
• R1-wissels van oudere generaties. De 5118 en 5119 (30 graden) en de 5138 en 5139 (22°30') buigen af op R1 in plaats van R2. In een kopspoor of rangeerterrein zijn ze compact; voor een passeerspoor op 77,4 mm gebruik je de 5203 en 5204.

Veelgestelde vragen

Kan ik M-rail combineren met K-rail of C-rail?

Ja, het zijn allemaal Märklin-drierailsystemen op wisselstroom. Tussen K-rail en M-rail bestaat de overgangsrail 2291. De geometrie verschilt wel: R1 is bij alle drie 360 mm, maar R2 en de parallelafstand niet bij K-rail.

Waarom vraagt een dubbelspoor 105 cm diepte?

Een dubbelspoor op R2 en R1 is buiten 901,8 mm breed. Met 5 cm rand aan elke kant wordt dat 100,2 cm, net te veel voor een plaat van een meter. Met een smallere rand gaat het, maar dan ligt het spoor dicht bij de plaatrand.

Je eigen plaat

Voer je plaat en je M-rail in en laat de Auto-designer een plan leggen dat past.