Bogenwissels van Märklin C-rail: passeerspoor in de bocht
Benjamin | TrackDrawer.com · gepubliceerd 10 november 2026
Märklin C-rail heeft twee paar bogenwissels: 24671 en 24672 splitsen een R1-bocht (360 mm) in een R1- en een R2-spoor (437,5 mm), 24771 en 24772 doen hetzelfde met R3 (515 mm) en R4 (579,3 mm). Met twee bogenwissels leg je een passeerspoor helemaal in de bocht. Op een plaat van 105 x 105 cm legde de Auto-designer zo een lus met twee passeersporen; zonder bogenwissels past de eerste lus met passeerspoor pas op 160 x 90 cm.
Hoe een bogenwissel werkt
Een gewone wissel heeft een rechte doorgang en een afbuigende tak. Bij een bogenwissel buigen beide takken dezelfde kant op. De binnenste tak is een gewone bocht: bij de 24671 precies een R1-bocht van 30 graden, dezelfde als de 24130. De buitenste tak loopt in een flauwe S naar buiten en eindigt na 30 graden op de R2-cirkel, rond hetzelfde middelpunt.
Daardoor lopen beide sporen na de wissel gewoon verder als een binnen- en een buitenbocht: binnen met R1-bochten 24130, buiten met R2-bochten 24230. Het verschil tussen de twee stralen is 437,5 - 360 = 77,5 mm. Dat is precies de parallelafstand van C-rail, dezelfde afstand die een gewone wissel 24611 met tegenboog 24224 op een recht stuk geeft. Een passeerspoor in de bocht sluit daarom naadloos aan op een passeerspoor of dubbelspoor op de rechte zijde.
Links en rechts kijk je zoals bij elke wissel vanaf de punt, de kant waar de tongen liggen: de 24671 buigt naar links, de 24672 naar rechts. Meer over die afspraak staat in wissels links, rechts en symmetrisch.
Twee paar in de catalogus
| Artikel | Binnenste tak | Buitenste tak eindigt op | Hoek | Afstand tussen de sporen |
|---|---|---|---|---|
| 24671 links, 24672 rechts | R1, 360 mm (als 24130) | R2, 437,5 mm (verder met 24230) | 30° | 77,5 mm |
| 24771 links, 24772 rechts | R3, 515 mm (als 24330) | R4, 579,3 mm (verder met 24430) | 30° | 64,3 mm |
| ter vergelijking: 24611 links | recht, 188,3 mm | R2-tak van 24,3° | 24,3° | 77,5 mm met tegenboog 24224 |
Het slanke paar 24771 en 24772 hoort bij de grote stralen. Zijn afstand van 64,3 mm is de kleinere parallelafstand die C-rail ook bij de slanke wissels 24711 en 24712 gebruikt. Voor de bogenwissels 24671 en 24672 vermeldt onze catalogus de wisselaandrijving 74491 en de inbouwdecoder 74461, dezelfde als bij de gewone wissel.
De volledige lijst van C-rail-stukken met hun maten vind je op de systeempagina van Märklin C-rail.
Een passeerspoor in de bocht opbouwen
Neem een halve cirkel op R1: zes bochten 24130 van 30 graden. Zo maak je er een passeerspoor van:
- Vervang de eerste bocht door een bogenwissel. Zijn binnenste tak neemt de plaats van de bocht in, zijn buitenste tak eindigt op R2.
- Laat binnen de bochten 24130 liggen. Leg buiten even veel bochten 24230.
- Vervang de laatste bocht door de tweede bogenwissel, met zijn punt de andere kant op. Die wissel buigt vanaf zijn eigen punt gezien de andere kant op: bij een 24671 aan het begin hoort een 24672 aan het einde.
Hoe lang het passeerspoor wordt, hangt af van het aantal bochten tussen de wissels. De binnenste tak van elke bogenwissel en elke R1-bocht meet 188,5 mm langs het spoor; een R2-bocht buiten is 229,1 mm.
| R1-bochten tussen de wissels | Deel van de bocht | Binnenspoor van punt tot punt | R2-bochten buiten |
|---|---|---|---|
| 0 (rug aan rug) | 60° | 377 mm | 0 |
| 1 | 90° | 565 mm | 1 |
| 2 | 120° | 754 mm | 2 |
| 4 | 180° | 1131 mm | 4 |
Rug aan rug is het passeerspoor zo kort dat er hoogstens een loc of één wagen op wacht: TrackDrawer rekent in H0 met een standaardwagen van 250 mm. Over een volle halve cirkel heb je ruim een meter binnenspoor, genoeg voor een korte trein. Houd rekening met de plek waar de twee sporen elkaar nog raken: de wachtende trein moet daar helemaal voorbij staan. Hoe dat bij een gewoon passeerspoor zit, staat in passeerspoor: zo laten twee treinen elkaar kruisen.
Hoeveel plaat het vraagt
Het buitenspoor bepaalt de diepte. Een halve cirkel op R2 is van buitenkant tot buitenkant 2 x 437,5 + 40 = 915 mm breed (40 mm is de breedte van de C-bedding). Met 50 mm rand aan elke kant wordt dat 1015 mm: een plaat van 105 cm diep. Op 90 cm diep past R2 alleen in een deel van de bocht.
We lieten de Auto-designer ontwerpen met een gewone lade C-rail, één keer met twee 24671, twee 24672, twee 24771 en twee 24772 erbij en één keer zonder bogenwissels, met 50 mm rand. Gevraagd werd een rondrit en een plan met meerdere treinen en een station.
| Plaat | Met bogenwissels | Zonder bogenwissels |
|---|---|---|
| 105 x 105 cm | lus op R1 met 2 passeersporen in de bocht, 15 stukken, 2,92 m | lus op R1 zonder passeerspoor, 18 stukken, 2,83 m |
| 120 x 105 cm | lus op R1 met 2 passeersporen in de bocht, 22 stukken, 3,82 m | dubbelspoor R2/R1, 28 stukken, 5,70 m |
| 140 x 105 cm | ruit op R1 met 2 passeersporen in de bocht, 22 stukken, 3,62 m | dubbelspoor R2/R1 met kopspoor en rangeerterrein, 40 stukken, 7,60 m |
| 160 x 90 cm | ruit op R1 met passeerspoor in de bocht en rangeerterrein, 31 stukken, 5,14 m | station met twee perrons op R1, plus 2 kopsporen, 31 stukken, 5,32 m |
Wat je eruit leert:
- Op een vierkante plaat winnen bogenwissels het meest. Op 105 x 105 cm geven ze een lus met twee wachtplaatsen, waar zonder bogenwissels alleen een kale lus past. Die lus heeft drie korte rechte zijden en drie bochten van 120 graden; de passeersporen liggen rug aan rug in de bochten en zijn dus kort.
- Op 120 cm breed past ook een dubbelspoor. Vanaf 120 x 105 cm legt de ontwerper twee volle lussen op R2 en R1. Dat geeft meer spoor dan een passeerspoor in de bocht, maar dan rijden de treinen elk op hun eigen lus.
- Op een langwerpige plaat wint de rechte zijde. Op 160 x 90 cm past een gewoon passeerspoor even goed. Wat C-rail op elke plaatmaat doet, lees je in hoeveel ruimte voor Märklin C-rail.
De slanke bogenwissels 24771 en 24772 kwamen in deze metingen niet voor. Ze vragen R3-bochten, en een halve cirkel op R4 is 2 x 579,3 + 40 = 1199 mm breed: met rand een plaat van 130 cm diep.
Ook als kopspoor
Een bogenwissel is ook een handige aftakking in de bocht. De binnenste tak blijft de lus, de buitenste tak wordt het begin van een kopspoor. Op 105 x 105 cm legde de ontwerper zo een ovaal op R1 met twee kopsporen, 19 stukken en 3,05 m spoor. Dat bespaart een rechte zijde, die op een kleine plaat vaak ontbreekt.
Bogenwissels in andere Märklin-systemen
Trix C-rail gebruikt dezelfde geometrie onder eigen nummers (62671, 62672, 62771 en 62772), voor tweerail gelijkstroom. Märklin K-rail (2268 en 2269) gaat van Normalkreis I (360 mm) naar Normalkreis II (424,6 mm), M-rail (5141 en 5142) van 360 naar 437,4 mm. In Z (8568 en 8569) loopt het binnenspoor op 195 mm en het buitenspoor op 220 mm. De Auto-designer gebruikt al deze bogenwissels als ze in je voorraad zitten.
Veelgestelde vragen
Kan ik een bogenwissel combineren met gewone R1- en R2-bochten?
Ja. De binnenste tak is een gewone R1-bocht van 30 graden en de buitenste tak eindigt op de R2-cirkel. Achter de wissel leg je dus gewoon 24130 binnen en 24230 buiten, of je laat een van beide sporen weer recht verder lopen met de stukken die je ook na een gewone bocht gebruikt.
Heb ik een tegenboog nodig?
Nee. Een gewone wissel heeft een tegenboog nodig om de afbuiging op te heffen; bij een bogenwissel lopen beide takken al evenwijdig de bocht om, op 77,5 mm van elkaar.
Zelf proberen
Bekijk de C-rail-plannen in de Railfolio, of zet de bogenwissels in je voorraad en laat de Auto-designer een passeerspoor in de bocht zoeken op jouw plaat.
