Een TT-baan op 140 x 70 cm: wat past erop?
Benjamin | TrackDrawer.com · gepubliceerd 6 november 2026
Op een plaat van 140 x 70 cm past in TT één lus op de kleinste bocht, R01 met 267 mm, met daarbinnen een passeerspoor, kopsporen of een klein station met twee perrons. Een lus met passeerspoor vond de Auto-designer al op 120 x 70 cm; de extra 20 cm geven vooral langere sporen. Een tweede, ruimere lus past op 70 cm diep niet.
Waarom 70 cm diep de grens trekt
TT is schaal 1:120 op 12 mm spoor. In onze catalogus is dat Tillig TT, rails zonder bedding van 20 mm breed in bovenaanzicht. De bochten liggen 43 mm uit elkaar: R01 267 mm, R11 310 mm, R21 353 mm en R31 396 mm.
Een lus is twee keer de straal plus de spoorbreedte breed:
| Radius | Straal | Buitenmaat lus | Plaat met 5 cm rand |
|---|---|---|---|
| R01 | 267 mm | 554 mm | 65,4 cm |
| R11 | 310 mm | 640 mm | 74,0 cm |
| R21 | 353 mm | 726 mm | 82,6 cm |
| R31 | 396 mm | 812 mm | 91,2 cm |
Op 70 cm diep met 5 cm rand blijft 600 mm over voor de lus. R01 past met 46 mm speling; R11 is al 640 mm breed en past niet meer. Een dubbelspoor met R11 buiten heeft dus minstens 74 cm nodig. De kleinste plaat met een gesloten lus in TT is volgens onze meting 70 x 70 cm; hoe dat zich verhoudt tot H0, N en Z lees je in H0, N, TT of Z.
Wat de Auto-designer erop legt
We lieten de Auto-designer ontwerpen op 140 x 70 cm en op 120 x 70 cm, met 5 cm rand en een typische lade Tillig TT: per radius een volle cirkel plus vier bochten, acht stuks van elk van de eerste zes rechte lengtes, drie linkse en drie rechtse wissels, vier tegenbogen en vier compensatiestukken. Gezocht werd met drie doelen: rondrit, meerdere treinen met station, en afwisseling.
| Plaat | Variant | Stukken | Spoor | Passeersporen | Kopsporen |
|---|---|---|---|---|---|
| 140 x 70 cm | Ovaal R01, plus kopspoor en rangeerterrein | 59 | 4,51 m | 0 | 3 |
| 140 x 70 cm | Ovaal R01 met passeerspoor, plus 2 kopsporen | 57 | 4,42 m | 1 | 2 |
| 140 x 70 cm | Ovaal R01 met passeerspoor, plus rangeerterrein | 51 | 4,34 m | 1 | 2 |
| 140 x 70 cm | Station met twee perrons op R01 | 48 | 3,94 m | 2 | 0 |
| 120 x 70 cm | Ovaal R01, plus kopspoor en rangeerterrein | 48 | 3,59 m | 0 | 3 |
| 120 x 70 cm | Ovaal R01, plus 2 kopsporen | 46 | 3,47 m | 0 | 2 |
| 120 x 70 cm | Ovaal R01 met passeerspoor, plus rangeerterrein | 36 | 3,42 m | 1 | 2 |
| 120 x 70 cm | Station met twee perrons op R01 | 32 | 3,15 m | 2 | 0 |
Wat je eruit leert:
- Alles ligt op R01. Op 70 cm diep is de kleinste bocht de enige die past. Dat geldt voor elke variant.
- Een passeerspoor past al op 120 cm. Op 120 x 70 cm legde de ontwerper een ovaal met passeerspoor, ook met een rangeerterrein ernaast, en een station met twee perrons, waar twee treinen elkaar aan beide kanten van het ovaal kunnen afwachten. Op 140 cm worden dezelfde opzetten langer: het ovaal met passeerspoor en rangeerterrein groeit van 3,42 naar 4,34 m, het station met twee perrons van 3,15 naar 3,94 m.
- Veel stukken voor weinig meters. 59 stukken voor 4,51 m spoor: TT-rails zijn kort (het langste rechte stuk is 166 mm), en kopsporen en rangeerterreinen bestaan uit veel kleine stukken.
Het wisselpatroon van Tillig TT
Tillig levert voor TT geen aparte tegenboog bij de wissel. In onze catalogus zet de ontwerper daarom een gewone bocht in: de standaardwissel EW2 (83331 rechts, 83332 links) is 166 mm lang en buigt af met 631 mm over 15 graden; daarna volgt de bocht R32, 396 mm over 15 graden. Samen schuiven ze 265,81 mm op en ligt het tweede spoor 34,99 mm naast het eerste. Aan de rechte kant vul je aan met korte rechte stukken (G5 van 36,5 mm, G6 van 21,3 mm en G4 van 41,5 mm).
Dat passeerspoor ligt dus dichter bij het hoofdspoor dan twee cirkels (43 mm), maar nog boven de NEM-ondergrens voor TT van 34 mm. Wat die afstanden betekenen, lees je in parallelafstand.
Tillig heeft daarnaast een kortere wissel, EW1 met 129,5 mm en een afbuiging van 353 mm, en een slankere EW3 van 207 mm met 984 mm over 12 graden. Met flexrail (83125, ongeveer 664 mm) kun je de aansluitingen zelf buigen.
Treinlengte op 140 cm
Een TT-rijtuig van 26,4 m is op 1:120 ongeveer 220 mm lang; TrackDrawer rekent voor TT met een standaardwagen van 181 mm. Op 140 cm breed blijft er tussen de twee halve cirkels R01 een recht stuk van ongeveer 140 - 10 - 2 x 27,7 = 74,6 cm per lange zijde. Na twee wissels met hun bocht (elk 26,6 cm) blijft ongeveer 21 cm vrij perronspoor over. Een station op 140 cm is dus geschikt voor een loc met een of twee korte wagens, of voor treinen die deels in de bocht staan. Op 120 cm is de rechte zijde nog 54,6 cm: daar liggen de twee wissels met hun bocht vrijwel rug aan rug en blijft er bijna geen vrij perronspoor over.
Een krappe bocht van 267 mm en lange rijtuigen gaan ook in TT niet goed samen: hoe ver een wagen in de bocht uitsteekt, staat bij de kleinste bochtstraal in N uitgerekend; het principe is in TT hetzelfde.
Een plaat die je kunt dragen
Een plaat van 140 x 70 cm is groot genoeg voor een volwaardige rondrit en klein genoeg om op een bureau of kast te staan. Op 70 cm diep reik je vanaf één kant tot achteraan, zodat de plaat gewoon tegen de muur kan. Met een lichte onderbouw draag je hem met twee personen en berg je hem op als je hem niet gebruikt.
Veelgestelde vragen
Past er een dubbelspoor op 140 x 70 cm in TT?
Nee. De tweede lus moet op R11 of ruimer, en die is buiten al 64 cm breed. Met 5 cm rand heb je minstens 74 cm diepte nodig.
Is 140 x 70 cm in TT te vergelijken met 180 x 90 cm in H0?
Ongeveer. In beide gevallen past één lus op de kleinste bocht met een passeerspoor of kopsporen; zie een H0-baan op 180 x 90 cm. De TT-treinen zijn wel ongeveer 73 procent zo lang, dus je station voelt ruimer aan.
Zelf proberen
Voer je eigen TT-rails in en laat de Auto-designer zien wat er op jouw plaat past.