Een baanplan voor Märklin C-rail: radii, wissels en afstanden
Benjamin | TrackDrawer.com · gepubliceerd 13 november 2026
Een baanplan voor Märklin C-rail rust op drie getallen: bochten van 30 graden, waarvan er twaalf een cirkel vormen, een standaardwissel die onder 24,3 graden aftakt in radius R2, en een parallelafstand van 77,5 mm. Wie die drie maten en de bijbehorende opvulstukken kent, tekent plannen die op de plaat echt sluiten. Hieronder alle waarden uit de catalogus, met de combinaties die je bij het plannen het vaakst nodig hebt.
Hoeveel ruimte een baan met C-rail vraagt, staat in een apart artikel: Hoeveel ruimte heb je nodig voor een baan met Märklin C-rail? Hier gaat het over de geometrie: welke stukken op elkaar passen.
Het basisraster: 30 graden en 360 mm
Bijna alles in Märklin C-rail volgt uit twee maten. De eerste is de bocht van 30 graden: twaalf stuks maken een volle cirkel, zes een halve, drie een kwart. De tweede is de lengte van 360 mm. Dat is tegelijk de lengte van de lange rechte 24360, de radius R1 en de som van de twee meest gebruikte rechten: 24188 (188,3 mm) plus 24172 (171,7 mm).
Dat is geen toeval. De standaardwissel is 188,3 mm lang. Zet je er 24172 achter, dan ligt het doorgaande spoor weer precies op 360 mm, in hetzelfde raster als de rest van de baan. Daarom zitten 24188 en 24172 in startsets en uitbreidingssets bijna altijd per paar.
De bedding is in bovenaanzicht 40 mm breed. In het plan telt ze mee: de buitenrand van een spoor ligt 20 mm naast de hartlijn.
De radii en hun onderlinge afstand
C-rail heeft vijf standaardradii, gemeten tot de hartlijn van het spoor.
| Radius | Maat | Afstand tot de vorige | Bocht 30 graden | Andere bochten | Cirkel buiten de bedding |
|---|---|---|---|---|---|
| R1 | 360 mm | 24130 | 24115 (15°), 24107 (7,5°) | 760 mm | |
| R2 | 437,5 mm | 77,5 mm | 24230 | 24215 (15°), 24207 (7,5°), 24206 (5,7°), 24224 (24,3°) | 915 mm |
| R3 | 515 mm | 77,5 mm | 24330 | 24315 (15°) | 1070 mm |
| R4 | 579,3 mm | 64,3 mm | 24430 | 1198,6 mm | |
| R5 | 643,6 mm | 64,3 mm | 24530 | 1327,2 mm |
Let vooral op de kolom met de afstand. R1, R2 en R3 liggen telkens 77,5 mm uit elkaar, precies op de gewone parallelafstand. Een paar R1 en R2 of R2 en R3 vormt dus een dubbelsporige bocht die naadloos aansluit op een dubbelsporige rechte. R4 en R5 liggen maar 64,3 mm uit elkaar. Die maat hoort bij de krappere afstand van de slanke wissels en past niet bij de afstand van de standaardwissel. Meer daarover in Parallelafstand: hoe ver liggen twee sporen uit elkaar?
De standaardwissel en zijn partners
De wissels 24611 (links) en 24612 (rechts) zijn de werkpaarden van het systeem. Het rechte spoor is 188,3 mm lang, de aftakking is een bocht R2 van 24,3 graden. Rekenkundig eindigt de aftakking na 180 mm in de lengte en 38,8 mm naast het doorgaande spoor. Met drie partners dek je de meeste situaties af:
| Combinatie | Resultaat |
|---|---|
| Wissel + rechte 24172 in het doorgaande spoor | recht spoor van 360 mm |
| Wissel + tegenboog 24224 in de aftakking | parallel spoor op 77,5 mm, na 360 mm |
| Wissel + bocht 24206 (5,7°) in de aftakking | samen 30 graden in R2, zoals een bocht 24230 |
| twee wissels tegenover elkaar, elk met 24224 | passeerspoor, aan elk eind 360 mm lang |
De tweede regel is de belangrijkste. Wissel en tegenboog verschuiven het spoor over precies één parallelafstand, en beide sporen zijn daarna weer 360 mm lang. Een passeerspoor heeft daarom aan elk eind 360 mm nodig; met twee einden is dat minstens 72 cm rechte baan voordat er ook maar één trein op het passeerspoor staat.
De derde regel maakt een wissel in een bocht R2 mogelijk. Je vervangt een bocht 24230 door de wissel, zet 24206 aan de aftakking, en de aftakking loopt verder in de cirkel terwijl het rechte spoor raaklijnig naar buiten gaat. Zo begint een aftakking midden in de bocht, zonder dat je de cirkel opnieuw moet uitrekenen.
Slanke wissels, kruisingen en bogenwissels
Naast de standaardwissel heeft de catalogus een tweede familie met een vlakkere hoek:
- Slanke wissels 24711 en 24712: recht spoor 236,1 mm, aftakking in radius 1114,6 mm (R9) over 12,1 graden. Aan de aftakking heb je volgens de catalogus twee rechten 24071 (70,8 mm) nodig. De tegenboog erbij is 24912 (R9, 12,1 graden).
- Slanke kruising 24740 en slanke DKW 24720: allebei 12,1 graden en 236,1 mm lang.
- Kruising 24640 en dubbele kruiswissel (DKW) 24624: 24,3 graden, 188,3 mm, passend bij de standaardwissel.
- Kruising 24649: 48,6 graden, 103,3 mm.
- Driewegwissel 24630: takt links en rechts af, telkens zoals de standaardwissel.
Een kruising van 90 graden bestaat niet in C-rail. Wie een acht plant, kruist met 24649 of laat één spoor over een brug lopen.
Voor een passeerspoor in de bocht zijn er de bogenwissels 24671 en 24672 (R1 naar R2) en de slanke bogenwissels 24771 en 24772 (R3 naar R4). Hoe je die inzet, lees je in Bogenwissels van Märklin C-rail.
Rechte stukken als opvulling
Niet elk gat is een veelvoud van 188,3 mm. Daarvoor heeft het systeem een reeks korte rechten: 24064 (64,3 mm), 24071 (70,8 mm), 24077 (77,5 mm) en 24094 (94,2 mm), plus de langere 24229 (229,3 mm) en 24236 (236,1 mm). Twee ervan onthoud je makkelijk: 24077 is precies één gewone parallelafstand, 24064 precies één krappe.
Sommige rechten hebben een taak. De aansluitrail 24088 is even lang als 24188 en voedt de baan. Schakelrail 24994, contactrail 24995 en ontkoppelrail 24997 zijn 94,2 mm lang, en daarnaast zijn er de gebogen schakelrails 24194 (R1) en 24294 (R2) van 15 graden. Een kopspoor sluit je af met stootblok 24977, verlicht met 24978. Voor de overgang naar ouder spoor zijn er 24922 naar K-rail en 24951 naar M-rail.
Veelgemaakte planfouten met C-rail
- De opvulling vergeten. Een wissel in een bocht zonder 24206 laat een gat van 5,7 graden. Een wissel in het doorgaande spoor zonder 24172 verschuift alles daarna over 171,7 mm.
- R3 en R4 als dubbelsporige bocht. Ze liggen maar 64,3 mm uit elkaar. Bij een passeerspoor uit standaardwissels op 77,5 mm past dat niet.
- Een te kort passeerspoor. Twee keer 360 mm voor de wisselstraten ligt vast. Het bruikbare deel komt pas daartussen.
- De bedding over het hoofd zien. Door 40 mm bedding meet een cirkel R1 buiten 760 mm, niet 720 mm.
Veelgestelde vragen
Welke radius neem ik voor de buitenste cirkel?
Voor twee sporen rondom past het paar R1 en R2 of R2 en R3, omdat die op de gewone parallelafstand van 77,5 mm liggen. R2 heeft daarbij het voordeel dat de standaardwissel in dezelfde radius aftakt.
Kan ik K-rail met C-rail combineren?
Ja, met de overgangsrail 24922. De geometrie van de twee systemen verschilt wel, dus plan elk deel met de maten van zijn eigen systeem. De verschillen staan in de vergelijking van C-rail en K-rail.
Zelf plannen
TrackDrawer kent elk van deze stukken met zijn catalogusmaten, toont het geometrieraster van C-rail en zet in de PDF desgewenst een raster van 180 en 360 mm. Ideeën voor verschillende plaatmaten vind je in de baanplannen met C-rail in de Railfolio. Voer daarna je voorraad in en laat de Auto-designer een plan leggen dat met precies deze maten sluit.
