Märklin C-rail of Märklin K-rail: de verschillen op een rij

Benjamin | TrackDrawer.com · gepubliceerd 29 oktober 2026

Het grootste verschil: Märklin C-rail heeft een vaste bedding van 40 mm breed, Märklin K-rail ligt zonder bedding op zijn dwarsliggers en is 32 mm breed. Daarnaast liggen K-sporen dichter bij elkaar (64,6 tegenover 77,5 mm), heeft K een krappere kleinste bocht en een flexrail, en heeft C dat niet. Beide zijn drierail wisselstroom met een middengeleider, dus je treinen rijden op allebei.

Wat beide gemeen hebben

C-rail en K-rail zijn twee railsystemen van Märklin voor schaal H0, spoorwijdte 16,5 mm. Beide werken met drierail wisselspanning: de stroom komt via een rij puntcontacten in het midden van het spoor (de middengeleider) en gaat terug via de twee buitenste staven. Een locomotief met sleepcontact rijdt op beide systemen zonder aanpassing.

Ook de opbouw van het assortiment lijkt op elkaar: rechte stukken in verschillende lengtes, bochten in vijf gangbare stralen, wissels links en rechts, bogenwissels, een driewegwissel, kruisingen en dubbele kruiswissels. Het verschil zit in de maten en in de manier waarop je ze legt.

De verschillen in één tabel

Bedding of geen bedding

Dit is het verschil dat je meteen ziet en dat de rest bepaalt. C-rail heeft een kunststof bedding met de dwarsliggers en de ballast erin gegoten. De stukken klikken stevig in elkaar en blijven op de vloer of op een tapijt liggen zonder dat je ze vastschroeft. De bedding verbergt ook de bedrading en, bij de wissels, de aandrijving.

K-rail is spoor zonder bedding: staven op een rooster van dwarsliggers. Het ligt pas echt mooi als je het op een plaat vastzet, vaak op een kurkbedding, en zelf ballast strooit. Dat vraagt meer werk, maar je bepaalt zelf hoe de baan eruitziet.

In bovenaanzicht neemt K-rail minder plaats in: 32 mm tegenover 40 mm. Dat verschil is klein naast de stralen en de parallelafstand, maar het telt mee bij elke rand van de plaat.

Bochtstralen en ruimte

K-rail heeft met de Industriekreis van 295,4 mm een krappere bocht dan alles wat C-rail heeft. De naam zegt het al: die bocht is bedoeld voor krappe aansluitingen en kleine locomotieven, niet voor lange rijtuigen. Kijk bij je materieel welke minimale bochtstraal de fabrikant opgeeft.

Dat verschil zie je terug in de metingen met de Auto-designer van TrackDrawer (typische voorraad, 5 cm rand rondom). Een gesloten lus in K-rail past op 75 x 75 cm, met een ovaal op de Industriekreis. Bij C-rail is dat 90 x 90 cm, met een cirkel van twaalf bochten R1. Hoeveel ruimte C-rail voor andere vormen vraagt, lees je in hoeveel ruimte je nodig hebt voor C-rail.

Ook voor een lus met passeerspoor heeft K-rail minder plaat nodig. De ontwerper vond met K-rail op 75 cm diep de eerste variant vanaf 140 cm breed ("Station met twee perrons op Industriekreis, plus 2 kopsporen", 28 stukken, 4,64 m spoor); op 85 cm diep blijft dat 140 cm. Met C-rail lukt dat op 90 cm diep vanaf 160 cm breed. K-rail wint dus 20 cm in de breedte en 15 cm in de diepte, op voorwaarde dat je materieel de Industriekreis aankan.

Normalkreis I van K-rail en R1 van C-rail hebben dezelfde straal: 360 mm. Daarboven lopen de reeksen uiteen, omdat ze elk hun eigen parallelafstand volgen.

Parallelafstand

Bij C-rail liggen twee evenwijdige sporen 77,5 mm uit elkaar, bij K-rail 64,6 mm. Je ziet het in de stralen: 437,5 min 360 is 77,5, en 424,6 min 360 is 64,6. Ook de wissel en de tegenboog zijn op die afstand afgestemd, zodat een passeerspoor vanzelf op de juiste afstand ligt. Met K-rail liggen stations dus wat compacter in de breedte. Meer hierover in parallelafstand: hoe ver liggen twee sporen uit elkaar.

Wissels en het wisselpatroon

Beide systemen volgen hetzelfde patroon: na de wissel zet een tegenboog het afbuigende spoor weer evenwijdig, en een compensatiestuk aan de rechte kant houdt beide sporen even lang. De maten verschillen. De C-wissel is 188,3 mm lang en buigt af met R2 over 24,3 graden. De K-wissel is 168,9 mm lang en buigt af met 424,6 mm over 22,5 graden.

Voor vloeiender rijden hebben beide een slanke wissel: bij C met 12,1 graden, bij K met 14 graden 26 minuten. Een bogenwissel, waarmee je een passeerspoor in de bocht legt, bestaat in beide systemen.

Flexrail: alleen bij K

In onze catalogus heeft K-rail een flexrail (2205, 900 mm), C-rail niet. Met flexrail buig je zelf een bocht in elke straal, en leg je lange, vloeiende overgangen waar geen vast stuk past. Dat past bij een vaste baan waarop je het spoor vastzet. Bij C-rail werk je uitsluitend met vaste stukken, wat het plannen voorspelbaar maakt.

Daarnaast heeft K meer korte rechte stukken (vanaf 22,5 mm), handig om een gat in de baan te dichten. Bij C is het kortste rechte stuk 64,3 mm. C heeft wel een eindstuk met stootblok als railstuk (24977).

Mengen met de overgangsrail

Je hoeft niet te kiezen voor het leven. Met de overgangsrail 24922 (180 mm) sluit je C-rail aan op K-rail. Zo kun je bijvoorbeeld een schaduwstation of een vaste baan in K-rail combineren met een zichtbaar deel in C-rail, of een oude doos K-rail aansluiten op een nieuwe startset. Heb je zo'n doos geërfd, lees dan je oude doos rails een tweede leven geven.

Wanneer kies je wat?

• Vloer, tapijt, snel op- en afbouwen: C-rail. De bedding houdt de stukken bij elkaar en de baan ligt meteen stabiel, zonder plaat.
• Vaste baan met eigen ballast en landschap: K-rail. Je zet het spoor vast, kiest je eigen bedding en uitstraling, en kunt met flexrail vrije vormen leggen.
• Weinig diepte, klein materieel: K-rail met de Industriekreis kan een lus kwijt op een kleinere plaat, ook met een passeerspoor.
• Ruimere vaste stralen en voorspelbare stukken: C-rail, met R1 tot R5 en een vaste parallelafstand van 77,5 mm.

Welke keuze je ook maakt, beide systemen werken met dezelfde treinen.

Je plan met beide systemen

In TrackDrawer kies je C-rail of K-rail als systeem, voer je je eigen voorraad in en laat je de Auto-designer een plan leggen dat op je plaat past. De ontwerper controleert of de baan sluit, of er niets botst en of de sporen op de juiste parallelafstand liggen.