Setrails of flexrail: wat kies je?
Benjamin | TrackDrawer.com · gepubliceerd 8 november 2026
Kies setrails als je snel wilt bouwen, je baan wilt kunnen afbreken of nog niet zeker weet hoe hij eruit moet zien: elk stuk heeft een vaste maat en alles past op elkaar. Kies flexrail voor een vaste baan waarop je lange, vloeiende lijnen wilt met minder voegen en bochten in elke straal. De meeste vaste banen gebruiken beide: setrails en wissels in stations en aftakkingen, flexrail op de vrije baan ertussen.
Wat het verschil is
Een setrail is een stuk spoor met een vaste vorm: recht in een bepaalde lengte of gebogen met een vaste straal en hoek. Een systeem van setrails is zo ontworpen dat de stukken samen sluiten. Twaalf bochten van 30 graden maken een cirkel, de wissel en de tegenboog zetten een tweede spoor precies op de parallelafstand.
Flexrail is een lange staaf spoor waarvan de dwarsliggers onderling beweeglijk zijn. Je buigt hem zelf in de vorm die je wilt en zaagt het overschot af. De straal kies jij, de lengte ook. Het nadeel is dat de rail pas zijn vorm houdt als je hem vastzet.
Welke systemen flexrail hebben
Niet elk railsysteem kent flexrail. In onze catalogus heeft bijna de helft van de systemen er een (15 van de 32), vaak een staaf van ongeveer 0,9 m in H0 en 0,7 tot 0,8 m in N.
| Systeem | Flexrail | Lengte |
|---|---|---|
| Roco Line | 42400 en 42401 | 920 mm |
| Piko A-Gleis | 55209 | 940 mm |
| Märklin K-rail | 2205 | 900 mm |
| Fleischmann Profi-Gleis | 6106 | 800 mm |
| Tillig Elite | 85125 | 890 mm |
| Peco Streamline OO/H0 | SL-100 en SL-100F | 914 mm |
| Minitrix | 14901 | 730 mm |
| Fleischmann piccolo | 9106 | 777 mm |
| Märklin Z | 8594 | 660 mm |
Geen flexrail staat in onze catalogus bij onder meer Märklin C-rail, Trix C-rail, Märklin M-rail, Roco geoLine, Kato Unitrack H0 en Hornby. Dat zijn systemen die op een snelle opbouw zijn gericht, vaak met een vaste bedding. Wie met Märklin C-rail vrije vormen wil, mengt vaak een stuk K-rail in: lees daarover C-rail of K-rail.
Peco Streamline is het omgekeerde: in onze catalogus bestaat het alleen uit flexrail, wissels en kruisingen, zonder vaste bochten. Daarom legt de Auto-designer er geen vaste plannen mee; je tekent zelf.
Waarom setrails
- Voorspelbaar. Elk stuk heeft een maat uit de catalogus. Een plan op papier of in TrackDrawer komt overeen met wat je op tafel legt.
- Snel en herbruikbaar. Je klikt een baan op een middag in elkaar en haalt hem later weer uit elkaar. Ideaal voor de vloer, de kerstboom of een baan die nog groeit.
- Geen gereedschap. Zagen, vijlen en vastzetten zijn niet nodig, behalve misschien een paar schroeven tegen het schuiven.
- Wissels sluiten vanzelf aan. De vaste wisselgeometrie zorgt ervoor dat een passeerspoor op de juiste afstand uitkomt. Hoe dat werkt staat in parallelafstand.
Het nadeel: je zit vast aan de stralen die het systeem heeft. Bij Roco Line liggen de bochten bijvoorbeeld op 358, 419,6, 481,2, 542,8 en 604,4 mm. Wil je 500 mm, dan bestaat dat stuk niet.
Waarom flexrail
Minder voegen. Elke voeg is een plek waar de trein een tik kan voelen en waar stroom over een railverbinder moet. Een rechte lijn van 2,76 m in Roco Line is 12 rechte stukken G1 van 230 mm, met 11 voegen ertussen. Met flexrail F4 van 920 mm zijn het 3 staven en 2 voegen.
Elke straal. Je buigt een bocht van 500 mm als je die ruimte hebt, of een grote boog die net langs een schoorsteen loopt. Vaste stukken laten dat niet toe.
Overgangsbogen. Een echte spoorlijn gaat niet in één keer van recht naar de volle bocht. Met flexrail laat je de straal geleidelijk afnemen. Treinen rijden daar rustiger in en een lange wagon zwaait minder plots uit.
Realistisch beeld. Lange, licht gebogen lijnen ogen als een echte spoorlijn. Een baan uit setrails verraadt zich vaak door de cirkelvormige bochten.
Wat flexrail van je vraagt
- Een vaste plaat. Flexrail houdt zijn vorm pas als je hem vastzet: spijkeren, schroeven of lijmen op de plaat of op een kurkbedding.
- Zagen en vijlen. In een bocht schuift de binnenste staaf verder door dan de buitenste. Na het buigen zaag je beide staven op gelijke lengte af en vijl je de braam weg.
- Aandacht bij de voegen. Een voeg midden in een bocht geeft makkelijk een knik. Zet de voeg liever op een recht stuk, of soldeer twee staven aan elkaar voor je ze buigt.
- Plannen. Omdat de vorm vrij is, moet je zelf zorgen dat een bocht niet krapper wordt dan je materieel aankan. Kijk welke minimale bochtstraal de fabrikant van je loc en rijtuigen opgeeft.
Beide combineren
In de praktijk kiezen weinig mensen het een of het ander. Wissels, kruisingen en de eerste meters van een station zijn altijd vaste stukken, ook in een flexrailsysteem. Daartussen leg je flexrail.
Een veelgebruikte aanpak:
- Leg eerst de vaste delen: stations, wisselstraten en aftakkingen.
- Verbind die met flexrail, met zo ruim mogelijke bochten.
- Gebruik korte vaste stukken waar flexrail te kort of te stug is, bijvoorbeeld vlak achter een wissel.
Heb je nog een doos oude setrails? Die passen meestal prima in de vaste delen of in een schaduwstation. Lees je oude doos rails een tweede leven geven.
Veelgestelde vragen
Mag flexrail krapper buigen dan de kleinste vaste bocht?
Technisch lukt het vaak, maar het is zelden een goed idee. De kleinste vaste bocht van een systeem is al een compromis voor kleine banen. Blijf met flexrail boven de straal die je materieel aankan, en liefst ruim erboven.
Kan ik flexrail en setrails zomaar aan elkaar leggen?
Binnen één systeem wel: de flexrail van Roco Line, Piko A-Gleis of Märklin K-rail is gemaakt om op de vaste stukken van datzelfde systeem aan te sluiten, met dezelfde railverbinders. Tussen verschillende merken of railhoogtes heb je een overgangsrail nodig.
In TrackDrawer
Je kunt flexrail in TrackDrawer naar een doel buigen: de app zoekt een vorm met een zo groot mogelijke straal, binnen de lengte van je staaf. De sluitzoeker zoekt uit je voorraad de vaste stukken die een gat precies dichtmaken. Voer je rails in en laat de Auto-designer een plan voorstellen; daarna vervang je waar je wilt een reeks vaste stukken door flexrail.
