Flexrail buigen zonder knik
Benjamin | TrackDrawer.com · gepubliceerd 11 november 2026
Buig flexrail over zijn hele lengte in één vloeiende beweging, en zet hem pas vast als de vorm goed is. Een knik ontstaat bijna altijd op twee plaatsen: aan het einde van de staaf, waar je geen hefboom meer hebt, en op de voeg tussen twee staven. Laat de staaf daarom voorbij het eindpunt doorlopen en zaag pas na het buigen af, en leg een voeg liever op een recht stuk dan midden in de bocht.
Welke systemen flexrail hebben en wanneer je hem verkiest boven setrails, staat in setrails of flexrail. Hier gaat het over het buigen zelf.
Waarom flexrail knikt
Een flexrail is een stuk spoor waarvan de dwarsliggers onderling beweeglijk zijn. Buig je hem, dan wordt de binnenste spoorstaaf in de bocht korter nodig dan de buitenste. Daarom schuift bij flexrail een staaf door de bevestigingen van de dwarsliggers: na het buigen steekt hij aan één kant uit.
De knik komt van ongelijk buigen. In het midden van de staaf heb je aan beide kanten genoeg lengte om de kracht te verdelen, en daar wordt de bocht vanzelf vloeiend. Aan het einde niet: de laatste centimeters blijven recht en de bocht begint pas een stukje verder, met een hoek. Op een voeg gebeurt hetzelfde. Twee staven die elk apart gebogen zijn, komen met elk een recht eindje tegen elkaar, en de railverbinder houdt ze daar in een hoek vast.
Een trein voelt zo'n knik als een korte, scherpe bocht. Lange rijtuigen en locs met een lange wielbasis lopen er het eerst uit, en ook de koppelingen trekken daar scheef.
Voorbereiden
- Teken de hartlijn. Op een afdruk op ware grootte of op de plaat zelf. Zie rails leggen: van plan naar plaat.
- Leg eerst de vaste stukken. Wissels en setrails bepalen waar de flexrail moet beginnen en eindigen.
- Kies een ruime straal. Hoe ruimer, hoe minder kans op een knik en hoe rustiger de trein rijdt. Blijf boven de straal die je materieel aankan.
- Gebruik een buigmal als je veel dezelfde bochten legt. Een mal uit hout of karton in de vorm van de bocht, of een rij spijkers langs de hartlijn, houdt de straal gelijk.
Buigen in de praktijk
- Leg de staaf recht op de plaat, met de schuivende staaf aan de kant waar je hem straks afzaagt.
- Buig met beide handen tegelijk, over de hele lengte, een beetje per keer. Buig niet vanaf één punt.
- Houd de dwarsliggers haaks op het spoor en op gelijke afstand. Schuiven ze scheef, duw ze terug voor je verder buigt.
- Zet de staaf tijdelijk vast met een paar spijkers naast de dwarsliggers, niet erdoor, zodat je nog kunt bijsturen.
- Kijk langs het spoor op ooghoogte. Een vlakke plek of een knik zie je zo meteen.
- Pas als de vorm klopt, zaag je de uitstekende staaf af en zet je de rail echt vast.
Moet een bocht langer zijn dan één staaf, verbind dan de twee staven eerst recht met elkaar, soldeer de voeg en buig ze daarna samen. Dan buigt de voeg mee als een gewoon stuk rail.
Hoeveel bocht haal je uit één staaf?
Hoeveel graden één staaf geeft, hangt af van zijn lengte en de straal. De tabel rekent dat uit voor de kleinste vaste bocht van elk systeem in onze catalogus. De lengte van elke staaf staat in setrails of flexrail.
| Systeem | Flexrail | Kleinste vaste bocht | Bocht uit één staaf op die straal | Kleinste buigstraal in TrackDrawer |
|---|---|---|---|---|
| Roco Line | 42400, 42401 | R2, 358 mm | 147° | 322 mm |
| Piko A-Gleis | 55209 | R1, 360 mm | 150° | 324 mm |
| Märklin K-rail | 2205 | Industriekreis, 295,4 mm | 175° | 266 mm |
| Fleischmann Profi-Gleis | 6106 | R1, 356,5 mm | 129° | 321 mm |
| Tillig Elite | 85125 | R11, 366 mm | 139° | 329 mm |
| Tillig TT | 83125 | R01, 267 mm | 142° | 240 mm |
| Minitrix | 14901 | R1, 194,6 mm | 215° | 175 mm |
| Fleischmann piccolo | 9106 | R1, 192 mm | 232° | 173 mm |
| Kato Unitrack N | 21-000 | R216, 216 mm | 214° | 194 mm |
| Arnold N | HN8003 | R1, 192 mm | 199° | 173 mm |
| Märklin Z | 8594 | R1, 145 mm | 261° | 131 mm |
Wat je eruit leert: in H0 en TT haal je op de kleinste straal geen halve cirkel uit één staaf. Een keerbocht van 180 graden heeft dan altijd een voeg in de bocht, en die soldeer je dus best vooraf. In N en Z lukt een halve cirkel wel uit één staaf. Op een ruimere straal geeft dezelfde staaf minder graden: met Roco Line op 600 mm is het ongeveer 88°.
De overgang van recht naar bocht
Een echte spoorlijn gaat niet in één keer van recht naar de volle bocht: de kromming neemt geleidelijk toe over een overgangsboog. Met flexrail kun je dat nabootsen. Laat de bocht aan het begin ruimer beginnen en pas na een stukje de eindstraal bereiken. De trein schommelt dan minder bij het ingaan van de bocht, en lange rijtuigen zwaaien niet plots uit.
Sluit je flexrail aan op een vaste bocht van een setrail, laat de flexrail dan in dezelfde richting verder buigen en geen recht eindje vormen vlak voor de voeg. Sluit hij aan op een recht stuk of een wissel, dan begint hij juist recht en buigt hij pas daarna. Leg je twee tegengestelde bochten achter elkaar, laat er dan een stuk recht tussen, minstens een wagenlengte, anders krijg je een krappe S-bocht.
Zagen en de voeg
- Zaag na het buigen. Pas dan weet je hoeveel elke staaf uitsteekt. Markeer beide staven op dezelfde plaats, haaks op het spoor.
- Gebruik fijn gereedschap. Een fijne zaag voor metaal of een railtang. Ondersteun de rail vlak naast de snede, zodat hij niet verbuigt.
- Vijl de braam weg. Op de kop en aan de binnenkant van de rail. Een braampje laat een wielflens klimmen en past niet in de railverbinder.
- Maak plaats voor de verbinder. Haal op het einde de bevestigingen van de laatste dwarsligger weg, of schuif die dwarsligger eraf, zodat de railverbinder over de railvoet past. Leg daarna een losse dwarsligger terug onder de voeg, zodat het spoor daar niet doorzakt. Bij Märklin K-rail noemt onze catalogus voor flexrail 2205 de verbindingslaschen 7595 voor het snijvlak.
Hoe een voeg goed in lijn ligt en waarom je niet alle voegen soldeert, lees je in railverbinders en voegen.
Flexrail buigen in TrackDrawer
Selecteer je een flexrail in TrackDrawer, dan krijg je drie knoppen: Recht, Boog (met straal en hoek) en Naar aansluitpunt. Met de laatste tik je op een vrij aansluitpunt en zoekt de app een vorm die daar precies op aansluit, met de grootste straal die binnen de lengte van je staaf past. Met Overgangsbogen aangevinkt loopt de kromming aan het begin en het einde van de bocht geleidelijk op. Je ziet steeds hoeveel van de staaf je gebruikt, bijvoorbeeld "Flex 760 / 920 mm". Is het doel te ver of te scherp, dan meldt de app dat, met de grootste lengte en de kleinste straal die hij toelaat: niet krapper dan 0,9 keer de kleinste vaste bocht van je systeem, of de kleinste straal van je materieel als die groter is. Blijft er na het buigen een gat over, dan dicht de sluitzoeker het uit je voorraad. Voer je rails in en laat de Auto-designer een plan voorstellen; daarna vervang je waar je wilt een reeks vaste stukken door flexrail.