Bedrading: kleuren, voedingspunten en doorsnede

Benjamin | TrackDrawer.com · gepubliceerd 13 november 2026

Goede bedrading rust op drie afspraken: een vaste kleur per soort draad, een dikke hoofdleiding die onder de baan langs alle delen loopt, en korte, dunnere voedingsdraden van die hoofdleiding naar de rails, verspreid over de baan. Wie zo bouwt, heeft minder spanningsverlies, vindt fouten sneller en kan later uitbreiden zonder alles opnieuw te trekken. Hoe dik een draad moet zijn, hangt af van hoe lang hij is en hoeveel stroom erdoor gaat.

Kleuren: kies een code en houd je eraan

Een draad onder de plaat zie je meestal alleen van dichtbij, en vaak jaren later. De kleur moet dan zeggen wat hij doet.

Märklin-drierail heeft een gangbare code die je in de handleidingen terugvindt: rood voor de rijstroom naar de middengeleider (B) en bruin voor de massa naar de buitenrails (0). Bij wisselaandrijvingen en andere magneetartikelen is geel de gemeenschappelijke voeding en blauw de stuurdraad. TrackDrawer volgt dezelfde kleuren in zijn bedradingsschema: rood en bruin voor elke aansluitrail, geel, blauw, blauw voor elke wissel.

Tweerail kent geen code die door elk merk gevolgd wordt. Kies er zelf een en schrijf ze op. Een praktische afspraak is per rail een vaste kleur, zodat de linkse en de rechtse rail nooit verwisseld raken. Veel modelspoorders gebruiken rood en zwart, de kleuren waarmee de NMRA-code voor locdecoders de rechter en de linker rail aanduidt.

Daarnaast helpt een kleur per functie:

De precieze kleuren doen er minder toe dan de discipline. Een draad in de verkeerde kleur is een valkuil die je jezelf later stelt.

Hoofdleiding en voedingsdraden

Leg onder de baan een hoofdleiding: twee dikke draden die langs alle delen van de baan lopen, vanaf de centrale, de booster of de rijregelaar. Van die hoofdleiding vertrekken korte voedingsdraden omhoog naar de rails. Zo legt de stroom het grootste deel van de weg af door een dikke draad, en maar een kort stuk door een dunne.

• Twee draden samen. Leg de heen- en de terugdraad van de hoofdleiding naast elkaar, of draai ze losjes in elkaar. Bij digitaal rijden houdt dat het signaal rustiger.
• Per stroomkring een eigen hoofdleiding. Heeft je baan een centrale en een of meer boosters, dan krijgt elke kring zijn eigen hoofdleiding. De rijstroom van twee kringen mag elkaar niet raken. Wat een stroomkring en een scheiding zijn, staat in baanvakken en scheiding.
• Wissels en seinen apart. Leid de voeding van wissels, seinen en verlichting niet over de rijstroomdraden. Een aparte draad houdt storingen gescheiden en maakt zoeken makkelijker.

Voedingspunten: hoeveel en waar

Elke voeg tussen twee stukken rails voegt een kleine overgangsweerstand toe. Hoe verder een loc van het voedingspunt rijdt, hoe meer voegen ertussen zitten. Daarom voed je een baan op meerdere plaatsen.

• Een gangbare richtlijn is een voedingspunt om de één tot twee meter spoor. Zie dat als vertrekpunt, niet als wet: oude rails met vermoeide verbinders vragen er meer, een korte baan met nieuwe rails minder.
• Elk baanvak zijn eigen voeding. Een stuk dat elektrisch gescheiden is, krijgt anders geen stroom.
• Na elke scheiding opnieuw. Een wachtspoor, een keerlus of een blok met melder heeft een eigen voedingspunt nodig.
• Flexrail. Bij flexrail, met lange stukken en gesoldeerde of geklemde voegen, voeden veel modelspoorders elk stuk afzonderlijk.

Voor een voedingspunt gebruik je een aansluitrail uit je systeem of soldeer je een draadje aan de rail. Welke aansluitrails onze catalogus per systeem heeft, staat in de tabel in trein rijdt schokkerig.

Doorsnede: hoe dik moet een draad zijn?

Een draad heeft weerstand, en die groeit met de lengte en daalt met de dikte. Stroom door die weerstand kost spanning: het spanningsverlies is de stroom maal de weerstand. Koper heeft een soortelijke weerstand van ongeveer 0,0175 ohm per meter bij een doorsnede van 1 mm². Een rekenvoorbeeld voor een hoofdleiding van 5 m lang (10 m draad, heen en terug):

Wat je daaruit leert:

• De hoofdleiding mag dik zijn. Over meters afstand maakt de doorsnede een groot verschil. Op een grotere baan kiezen veel modelspoorders voor de hoofdleiding iets tussen 0,75 en 1,5 mm².
• Voedingsdraden mogen dun zijn, als ze kort zijn. Een voedingsdraad van 0,25 mm² en 20 cm lang (40 cm heen en terug) heeft maar 0,028 ohm. Bij 2 A verlies je daarin minder dan 0,06 V.
• Dun en lang is de valkuil. Een dunne draad over de hele baan trekken, zoals de draad die bij een startset hoort, werkt op een kleine baan en faalt op een grote.

Zie de tabel als rekenvoorbeeld, niet als voorschrift: de stroom op jouw baan hangt af van hoeveel treinen er tegelijk rijden. Wat je doet als de spanning op een bestaande baan toch te ver zakt, lees je in spanningsverlies op een grote baan.

Verbindingen die blijven werken

• Solderen of klemmen. Een gesoldeerde verbinding of een goede klemverbinding houdt jaren. Een draad die alleen om een schroef gedraaid is, gaat na een tijd los zitten.
• Trekontlasting. Bevestig draden onder de plaat, zodat een ruk aan een draad niet de verbinding aan de rail lostrekt.
• Bereikbaar. Leg verdeelpunten en klemmenstroken waar je erbij kunt, bij voorkeur bij een open stuk van de onderbouw.
• Label alles. Een nummer aan beide uiteinden van een draad, en een tekening met dezelfde nummers.

Bedrading in TrackDrawer

Met de digitale laag (Pro) voor Märklin C-rail maakt TrackDrawer een bedradingsschema uit je plan en je voorraad. Het nummert wissels W1, W2, meldrails C1, C2, aansluitrails V1, V2 en ontkoppelrails O1, O2. Per stroomkring staat erbij welke aansluitrails de voeding krijgen, telkens met rood (B) en bruin (0). Per wisseldecoder staan de uitgangen met adres, wissel en de draadkleuren geel, blauw, blauw, en per terugmelder welke ingang bij welke meldrail hoort. Onderaan telt het schema de draden per soort: voedingsparen, wisselkabels, terugmelddraden en boosterkabels.

Leg je baan in de app, zet je digitale onderdelen in je voorraad en neem het bedradingsschema mee onder de plaat.